Oostenrijkse Eurofighter EF2000 in speciale kleuren
AIRPOWER 2024: Vliegende legenden boven Zeltweg
Op vrijdag 6 en zaterdag 7 september 2024 verzamelden zo'n 250.000 luchtvaartliefhebbers zich op en rond de Fliegerhorst Hinterstoisser in het Stiermarkse Zeltweg voor de elfde editie van de AIRPOWER, Europa's grootste tweejaarlijkse luchtvaartshow. Georganiseerd door het Oostenrijkse Bundesheer, de deelstaat Stiermarken en Red Bull, was het evenement eens te meer een spektakel van formaat — met 206 vliegtuigen uit meer dan 20 landen als indrukwekkende hoofdrol.
Waar en wanneer
Zeltweg ligt in het hart van Stiermarken, op een uur rijden van Graz. De militaire vliegbasis Hinterstoisser is de vaste thuisbasis van de AIRPOWER en biedt ruimte aan een van de grootste airshow-publieken in Europa. Bezoekers arriveerden massaal per speciaal ingerichte trein vanuit Wenen, Linz, Salzburg en Villach, of per shuttlebus vanuit de regio — een bewuste keuze van de organisatie om de verkeersdruk te beperken.
met mooi weer is het ook prachtig om te fotograferen, zoals deze italiaanse C27 Spartan
Slecht weer is goed voor veel vocht, zoals op deze Zwitserse F-18 hornet
Het weer: wisselvallig, maar niet zonder charme
Wie als fotograaf op vrijdag 6 september arriveerde, had het zwaarste lot. De eerste dag begon regenachtig en grijs; de zon brak pas rond het middaguur door. Voor spotters en fotografen was dat letterlijk en figuurlijk een koude douche. De zaterdag was aanzienlijk aangenamer van temperatuur en lichter van karakter, al doken er ook die dag 's middags opnieuw wolkenpartijen op boven het Murtal. Al met al een typisch vroeg herfstweer voor de Alpenregio: onvoorspelbaar, soms frustrerend, maar ook niet zonder dramatische luchtpartijen die op de foto soms juist verrassend goed uitpakken.
Deelnemers en vliegtuigen
De verscheidenheid aan toestellen maakte AIRPOWER 2024 tot een feest voor liefhebbers van zowel historische als hypermoderne luchtvaart. Het Oostenrijkse Bundesheer presenteerde zijn eigen vloot met trots: de Eurofighter Typhoon als vlaggenschip, de C-130 Hercules in een indrukwekkende interceptiedemonstratie, de S-70 Black Hawk en de Bell OH-58 Kiowa. Bijzonder was de debuutvertoning van de Leonardo AW169, de moderne opvolger van de legendarische Alouette III in Oostenrijkse dienst.
Een formatie van 2 Oostenrijkse PC-7's
De AW169: De nieuwste helikopter van de Oostenrijkse luchtmacht
Een Oostenrijkse S70 Blackhawk voor de bergen: Dit is wat Zeltweg uniek maakt.
Een Oostenrijkse C-130 hercules in het laatste zonnetje dat mooi de proppellors verlicht.
De internationale deelnemers waren niet minder imposant. De Zwitserse Patrouille Suisse tekende de lucht vol met zes Northrop F-5E Tigers, het Spaanse Patrulla Aguila scheerde over met de Casa C-101, en de Kroatische Krila Oluje — Vleugels van de Storm — maakten furore met hun zes Pilatus PC-9M's. Duitsland stuurde een imposante A-400M Atlas, en wie van historisch materiaal houdt kon zijn hart ophalen bij de Horsemen Flight Team, dat met drie North American P-51 Mustangs het publiek terug in de tijd stuurde. De Flying Bulls en de Czech Flying Bulls Aerobatics Team completeerden een rijkgevulde vliegvertoningsdag.
Deze Griekse F16 vloog ook ondanks het slechte weer op vrijdag
Bergen, bomen en laaghangende bewolking vormen een perfecte achtergrond voor deze Duitse A400 Atlas
Een F5 van de Patrouille de Suisse in actie
Red Bull was niet alleen een grote sponsoer, maar vloog ook met veel toestellen tijdens de show, zoals met deze T-28 Trojan
Heritage formatie met F35 en P51 Mustang
Bizar veel vocht rond de F35 tijdens de show op vrijdag in de regen
Het Amerikaanse F-35 demoteam: het absolute hoogtepunt
De onbetwiste blikvanger van AIRPOWER 2024 was de solovertoning van de F-35A Lightning II, uitgevoerd door het United States Air Force F-35A Lightning II Demonstration Team. Het was voor het eerst in de Oostenrijkse luchtvaartgeschiedenis dat een F-35 een vliegvertoning gaf boven Zeltweg — een primeur die maanden van tevoren al voor opwinding zorgde onder liefhebbers.
De demonstratie werd gevlogen door Captain Melanie "Mach" Kluesner, een van de meest getalenteerde display piloten in het Amerikaanse leger. Haar programma liet de veelzijdigheid van de vijfde generatie straaljager in volle omvang zien: strakke bochten op maximale G-kracht, schijnbaar trage passages op hoge aanvalshoek waarbij het toestel als het ware bleef hangen in de lucht, gevolgd door razendsnelle acceleraties en lage vluchten die het publiek deden verstommen. De F-35 is geen klassieke kunstvliegmachine, maar in de handen van Kluesner werd het een demonstratie van ruwe kracht gecombineerd met verbluffende precisie.
Bijzonder detail: vier extra F-35A's van de Vermont Air National Guard bleven na de show in Oostenrijk om samen te trainen met de Oostenrijkse Eurofighters en de Zwitserse luchtmacht — een zeldzame en strategisch betekenisvolle oefening midden in het hart van Europa.
Fotografie mogelijkheden
Voor fotografen is AIRPOWER 2024 een uitdaging én een kans. De organisatie biedt spotter tickets aan die toegang geven tot speciale posities op en rond het vliegveld, met betere hoeken en kortere afstanden tot de actie dan het reguliere publiek heeft. Ik had zo'n pas en heb er nooit spijt van, want het geeft unieke foto-kansen.
De weersomstandigheden op vrijdag betekenden dat fotografen met diffuus licht en een grijs luchtje moesten werken — soms frustrerend, maar zacht bewolkt licht heeft ook voordelen: geen harde schaduwen en mooie egale tekeningen op fuselages. Op zaterdag verbeterden de condities, al moest men rekening houden met tegenlicht in de namiddag, afhankelijk van de positie. Wie beide dagen aanwezig was, plukte daar duidelijk de vruchten van.
De F-35 biedt als fotografisch object een unieke uitdaging: de stealthvorm is hoekig en minder elegant dan traditionele straaljagers, maar in snelle passages of bij hoge aanvalshoeken levert het toestel spectaculaire beelden op. De condensatiewolken die bij hoge G-belasting rond de romp verschijnen, zijn voor iedere fotograaf spectaculair om vast te leggen.
Samenvattend
AIRPOWER 2024 bevestigde opnieuw zijn reputatie als groot en divers luchtvaartspektakel van Europa. Met een hoogtepunt in de vorm van de F-35 demonstratie, een rijk gevuld programma van historisch en modern materiaal, en een organisatie die bezoekers en fotografen beide serieus neemt, was het een editie om lang over na te praten. De volgende AIRPOWER staat gepland voor 2027 — en wie er nu al bij wil zijn, begint beter op tijd met plannen.
